03 november 2026

Donders koud - verdomd interessant

Ja, de wind en de afwezigheid van de zon maken het 'waterkoud'. Maar in de camper is het aangenaam. Ik heb de vloerverwarming ook maar aangezet. Met 6 Amp. walstroom past dat nog mooi.

Vanmorgen sanitair geleegd en daarna eerst richting de grote kerk in Chavanges gereden. Geen idee waar de ingang was, maar het stadhuisje was ernaast - tevens Bureau de tourisme. Daar werd ik in het Engels (..) toegesproken, met uitleg waar ik de kerk in kon en een kaart waarop de  vakkerkkerkjes staan. Kijk, zo kan het ook in Frankrijk.

Na het eerste vakwerkkerkje bij Lidl enkele boodschappen gedaan en toen nog een kerkje bezocht, ik denk de mooiste, in Lentilles. Daar lag een uitgebreid A-viertje met Nederlandse tekst. Er waren er ook in het Frans, Duits en Engels. Bravo! 

02 november 2026

Kraanvogels en vakwerkkerkjes

Een kwartiertje later dan gisteren sta ik op de dijk - het uit bed komen blijft een opgave, dus elke minuut is er één. Die dijk op klimmen op mijn nuchtere maag wordt trouwens ook geen hobby. 
Als ik de camperdeur open schuif hoor ik de kraanvogels al. Wat een heerlijk geluid is het toch. Er zijn er duidelijk meer dan gisteren.

Er is boven nog één andere persoon. De rest ligt te pitten. Waarom staan mensen hier dan? De meesten zitten 's middags TV te kijken, als de kraanvogels in het meer gaan landen. Onbegrijpelijk. Er is ook een Zwitserse camper aangekomen.

Aan de ene kant heb ik de opkomende zon, fel oranje. Kijk ik de andere kant op, dan is de lucht totaal anders van kleur. Ja, er zijn duidelijk meer kraanvogels dan gisteren. Wat uit Duitsland is vertrokken komt ook nog hier aan.

 

Verplaatsing, brandstof en pizza

Ik wil wat diesel in de tank hebben. De stations waar ik de afgelopen dagen naar toe reed waren mij te druk: minstens tien, vijftien auto's voor je. Daarom vandaag maar proberen, in een dorpje. Eerste benzinestation: niet in gebruik. Voor het tweede, best een stukje verder, staat ook een rij. Dat lijkt gewoon in Frankrijk, ik heb nog niet anders gezien. Als ik sta te tanken twijfel ik ineens of ze mijn creditcard wel accepteren. Maar dat lukt. 
Ik sluit bij de pomp aan, maar uitrijden lukt dan niet, zo'n bocht in een kleine ruimte. De man achter mijn begrijpt het en gaat achteruit. Dan lukt het, centimeterwerk. 
Onderweg ligt een dood wild zwijn langs de weg. Af en toe zie ik kraanvogels op een akker. Kleine groepjes, tweetallen soms. Er is hier een luchtmachtbasis: de ene na de andere Mirage (?) stijgt op. Met een hels kabaal.
Onderweg besluit ik een kop koffie te kopen. In Montier en Der is een bar open. Houten stoeltjes, als in de kantine van een dorpse voetbalclub. Een tv met lottocijfers in de hoek. Een herdershond komt bij binnenkomst even snuffelen en toont pas weer interesse als ik later het koekje bij de niet verkeerde koffie in mijn mond steek. Non, chien. Drie mannen gaan naast mij om half twaalf aan het bier en de lunch. Vroeg begonnen waarschijnlijk. 

01 november 2026

Lac du Der: zonovergoten

De eerste dag van november is het heerlijk weer aan het Lac du Der. Dat wil zeggen: de zon schijnt, maar door de wind is het wel behoorlijk fris! De winterjas is geen overbodige luxe. Ik maak een wandeling van zo'n 12.000 stappen. Onderweg drink ik un grande café au lait. Redelijk, maar te duur.

Ik besluit naar het kerkje te wandelen. Het is tenslotte zondag. Iedereen die wel eens aan het Lac du Der is geweest kent dit kerkje. Onderweg zie ik nog enkele kraanvogels, maar ook aalscholvers, heel veel smienten, ganzen, grote zilverreigers, een watersnip, een ijsvogeltje, kraaien, blauwe reigers, diverse meeuwen, de kleine zilverreiger (gele voeten) en meerdere vluchten vinkachtigen.

In de nu vrijwel lege jachthaven kun je zien welk niveauverschil dit kunstmatige meer kent. Tot aan de zwarte delen, zover stijgt het water elk jaar als de Marne en de Seine vol stromen.

Lac du Der: eerste ochtend

Zelfs de kraanvogels slapen nog...
Rond kwart voor zeven stond ik vanmorgen aan het Lac du Der, gewapend met camera/telelens op statief en een verrekijker om de nek. De spectaculaire aantallen kraanvogels zijn er jammer genoeg niet. De natuur laat zich niet sturen... Het water in het meer staat laag: gunstig voor de kraanvogels. 

Ook zonder grote aantallen vogels vind ik het heerlijk hier te zijn. Tot mijn verbazing ben ik de enige op de dijk: uit de campers om mij heen komt niemand! Verderop staan wel mensen met telescopen, telelenzen en verrekijkers.

De weinige 'kranen' die er zijn laten zich duidelijk horen. Rond half acht komt de zon op. Dat geeft een prachtig licht op de omgeving, voor me, maar ook achter me. 

Vanaf kwart over zeven vliegen er plukjes kraanvogels over. Om te foerageren op de akkers rondom het meer, of misschien wel om verder naar warmere oorden te vliegen. 

Als ik weer in de camper terugkeer ben ik versteend, ondanks de lagen die ik onder de winterjas aan heb. Morgen ook de handschoenen aan en de wollen muts op.

Om half tien komt er een luid toeterend bestelwagentje de camperplaats op: natuurlijk, de bakker. Ik koop een pain au chocola voor bij de koffie. 

18 oktober 2026

Een dagje Fotobond

Vandaag was ik een dag in Zoetermeer, waar de Fotobond een evenement organiseerde rond een aantal fotowedstrijden. Er werden foto's getoond en daarbij presenteerden juryleden hun bevindingen. Er kwamen heel mooie foto's voorbij, maar vooral interessant was te horen wat juryleden van de ingezonden - en uitverkoren - foto's vonden. Er waren individuele foto's en - zeker zo interessant - series. 

10 oktober 2026

Fodipres exposeert

Fotoclub Fodipres houdt de jaarlijkse fototentoonstelling in het Trouwkerkje op Leur. Vandaag 10 en morgen 11 oktober is de expositie van 10.00 tot 17.00 uur gratis te bezoeken. Ik vind de locatie alleen al leuk genoeg voor een ritje naar Etten-Leur. Na afloop dronken fotomaat Chris en ik een bak koffie in de Cockpit (bij vliegveld), want in Etten-Leur was alles nog dicht.

De Etten-Leurse fotoclub telt ongeveer dertig amateurfotografen. De leden tonen een selectie van hun werk, met onder meer landschappen, natuur-, portret-, architectuur- en straatfotografie. Ook zijn er foto’s met bijzondere details en creatieve fotografie te zien. Het niveau is wisselend: prachtige portretten en landschappen, maar ook armzalige vakantiekiekjes.

Tijdens de expositie zijn de fotografen aanwezig om te vertellen over hun beelden. Zij gaan in op de plek waar een foto is gemaakt, wat hun aandacht trok en welke keuzes zijn gemaakt bij het fotograferen en bewerken.

30 september 2026

Wonen en meer

Wonen is voor alles en iedereen belangrijk
Het minderheidskabinet meandert wat tussen links en rechts, maar uiteindelijk lijkt - gelukkig - links te overhand te krijgen. Al is er vandaag weer veel gedoe over de kleine spaarders die wel, en de grote vermogens die niet hoeven in te leveren.

Minstens zo belangrijk vind ik de inkrimping van de veestapel (stikstof). En wonen. Huizen bouwen! Tien steden - verkiezingsbelofte D66 - zal niet direct lukken, maar 100.000 woningen moet echt. 

En dan het energieverbruik. Sander S. liet het op tv zien: mensen met geld kunnen wel van het gas af (zonnepanelen, warmtepomp en meer, met subsidie), maar de bewoners van slecht geïsoleerde 'doortochtwoningen' staan vooralsnog met lege handen (en een lege portemonnee).  

13 september 2026

Complotdenker en klimaatmars Amsterdam

Ik was niet de enige
"Ben je ook voor de Monumentendag op pad?" De wat zwaarlijvige man schuin tegenover me in de trein had dringend behoefte aan een praatje. Nee, ik ga in Amsterdam deelnemen aan de landelijke klimaatmars. "O, ja dat kan ook. Maar ik houd wel van zo'n warme zomer." Ik voelde het al aankomen: dit is waarschijnlijk een complotdenker. Of een niet-denker. Het bleek echter nog erger. De ontwikkelingen in Duitsland zijn prima. AfD? Nee joh, dat zijn geen fascisten, ik was vaak in Duitsland. Oekraïne is geen land. Van Rusland hebben we niets te vrezen. Die coronaprikken waren onzin, ik deed er niet aan mee. Ik studeer filosofie. (Omdat ik intussen wist dat hij in Zeeuws-Vlaanderen woont was ik wel benieuwd waar hij dan filosofie studeert. In Sluis kan dat niet. "Nee, niet met examens en zo, maar ik volg podcasts." Juist ja.)

Wat een eikel. En zo zijn er vele. Zoals de voorzitter van DHC, de Delftse voetbalclub. We zagen hem bij Sander in De Kloof. 

De klimaatmars eindigde op het Museumplein

 

24 augustus 2026

OV Pay: gekmakende klantenservice

Zaterdag jl. staat er bij het inchecken bij een Metro-ingang ineens: saldo te laag. Hoe kan dat, ik heb Automatisch opladen aan staan. Maar kennelijk is dat bij de overgang naar de nieuwe kaart niet meegegaan. Dan maar met de ASN bankpas betalen.

Eenmaal thuis toch eens op een PC inloggen. Dat is wat overzichtelijker dan op het telefoonschermpje. Automatisch laden aanzetten. 'Het bedrag staat gelijk op de pas.' Ah, wacht, verander ik gelijk het e-mailadres even (..), in verband met de overgang anderhalf jaar geleden van het fossiele ING naar ASN. Maar helaas, dat gaat niet. Moet je eerst een nieuw account aanmaken en dan het oude verwijderen.

Intussen staat er meer dan 110 euro op de pas, door het twee keer aanzetten van automatisch aanvullen. Ik besluit 50 euro terug te laten storten. 'Staat binnen vijf dagen op uw rekening.' (Kan dat niet sneller?)

Een nieuw account aangemaakt. Pas toevoegen. Helaas, deze pas is al aan een ander account toegevoegd. Daar eerst die pas verwijderen. Goed, inloggen op het oude e-mailadres. Dit moet telkens worden bevestigd met een inlogcode: ik heb er tien intussen. 

Helaas, automatisch laden staat aan, zet dat eerst uit, dan pas kun je de pas verwijderen. Doe ik. Pas verwijderen. Inloggen met de nieuwe e-mail, pas toevoegen. Automatisch aanvullen weer aanzetten, 'Het bedrag staat direct op uw pas'. Dat is weer meer dan 110 euro, dus nog maar een keer terug laten storten. Helaas, terugstorten kan alleen als Automatisch aanvullen uit staat...

Dat is toch GEKmakend? 

23 augustus 2026

Amsterdam: je blijft fotograferen

Af en toe spreek ik iemand die Amsterdam vréselijk vindt. Ik herinner me zelfs een Brabander (..) die zonder enige schroom verklaarde er nog nooit te zijn geweest. Dat vind ik totaal onbegrijpelijk en absurd. Wat je dan allemaal mist!

Vandaag lees ik dat Amsterdam bijna de hoogste toeristenbelasting heeft ter wereld. Er zijn kennelijk meer mensen die de stad willen zien.

Ik was er weer eens. Voor de jaarlijkse World Press Photo tentoonstelling in De Nieuwe Kerk, traditioneel met zoon Ruben en schoondochter Arijana. Tussendoor had ik tijd om enkele foto's te maken: ik had de Fuji X-T30 met de 27 mm pancake bij me - een ideale en  lichtgewicht combinatie voor dit soort stedentrips.

De eenzame schaker

 

 

Eerder deze week was ik in de Rotterdamse Kunsthal, waar meer dan 200 foto's hangen van Helen Levitt, een Amerikaanse straatfotografe uit de jaren dertig en veertig van de 20e eeuw. Straatfotografie is 'een vak apart'. 

 

 

21 augustus 2026

Hoofd en paal

Ik vertel mijn fotocursisten altijd: let op dat er niets uit het hoofd van iemand groeit. Deze foto stond op 18 augustus in de Volkskrant.

 

 

19 augustus 2026

Helen Levitt in de Kunsthal

 

Als je van (straat)fotografie houdt uit de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw, dan wil je de overzichtstentoonstelling van de Amerikaanse Helen Levitt in de Rotterdamse Kunsthal niet overslaan. Zij wordt gerekend tot de belangrijkste straatfotografen van de twintigste eeuw.

Zij werd geïnspireerd door het werk van Henry Cartier-Bresson. Ze kocht een tweedehands Leica en het vervolg kennen we. De twee maakten ook kennis met elkaar, las ik in het museum: Cartier-Bresson schonk haar zelfs een foto.

Indrukwekkend. De foto hiernaast bezorgde mij kippenvel - alles klopt hier, inclusief de blik van moeder en kind.